گفته مىشود « اهلًا بِكَ » : خوش آمدى ، از ديدنت خوشحالم . أَهْلَبَ - إهْلَاباً [ هلب ] تِ السماءُ القومَ : آسمان آن قوم را با اندكى شبنم يا مانند آن خيس كرد ، - الفرسُ : اسب به دويدن ادامه داد . الأَهْلَب - [ هلب ] : پر مو ، بىمو ؛ « عامٌ اهْلَبُ » : سال پر باران ، سال پر بركت ؛ « عيشٌ اهْلَبُ » : زندگى فراخ و خوش ؛ « ذَنَبٌ اهْلَبُ » : دمِ بريده . أَهْلَجَ - إهْلَاجاً [ هلج ] الشيءَ : آن چيز را پنهان كرد . أَهْلَسَ - إهْلَاساً [ هلس ] : با سستى خنديد ، - المَرَضُ فُلاناً : بيمارى فلاني را آب و لاغر كرد ، - الحَدِيثَ : سخن را پنهان كرد ، - الى فُلانٍ : رازى به فلانى گفت . أَهْلَكَ - إهْلَاكاً [ هلك ] هُ : او را نابود كرد ، - المَالَ : اموال خود را فروخت . الأَهْلَك - [ هلك ] : « أَهْلَكُ الناسِ » : آنكه بيشتر در معرض هلاك و نابودى قرار گيرد . الأُهْلُوب - ج أَهَالِيب [ هلب ] : فن ، هنر ، روش ، اسلوب . الأُهْلُول - [ هلّ ] : واحد ( الأَهَالِيل ) است . الأَهْلِيّ - حيوان اهلي ، اين واژه ضد ( البرَّيّ ) است ، آنچه كه ويژهء اهل خانه باشد ؛ « الإنْتَاجُ الأَهْلِيّ » : محصول مَحلَّى ؛ « حربٌ اهْلِيَّة » : جنگ داخلى . الأَهْلِيَّة - شايستگى ، صلاحيت در كار ؛ « كامِلُ الأَهْلِيَّة » : واجد شرايط ؛ « عَدِيمُ الأَهْلِيَّة » : فاقد شرايط . الإهْلِيلَج - هليله ، ميوه‌ايست ريز به شكل بيضى در گونه‌هاى متعدد ، معروفترين آن هليله‌ى كابلى است . - اين واژه فارسى است - الإهْلِيلِج - به معناى ( الإهْلِيلَج ) است . الإهْلِيلَجِيّ - منسوب به ( الإهْلِيلج ) است ، و در اصطلاح مهندسان : آنچه كه به شكل هليله ( دايره‌ى بيضى ) باشد . أَهَمَّ - إهْمَاماً [ همّ ] الأَمرُ فلاناً : آن امر فلانى را سرگردان و اندوهگين كرد ؛ « اهَمَّهُ الأمْرُ حتّى هَمَّهُ » : آن كار او را چندان اندوهگين كرد كه لاغر شد ، - الشيْخُ : آن پير سالخورده مشرف به مرگ شد . أَهْمَتَ - إهْمَاتاً [ همت ] الكلامَ أو الضحكَ : سخن يا خنده را پنهان ساخت . أَهْمَجَ - إهْمَاجاً [ همج ] الفرسُ : اسب در دويدن كوشيد ، - الشيءَ : آن چيز را پنهان كرد . أَهْمَدَ - إهْمَاداً [ همد ] فى المكان : در آن مكان اقامت گزيد ، - فلانٌ : فلانى بر چيزى كه نميخواست ساكت شد ، - تْ اصْوَاتُ الْقَوم : سر و صداى آن قوم خاموش شد ، - القَحْطُ الأَرْضَ : زمين گياه خود را خشك و نابود كرد ، - فى السَّيْرِ : در رفتن شتاب كرد ، - القَومُ فى الطَّعَامِ : آن قوم يكباره به سوى غذا شتافتند ، - الكَلْبُ : سگ سخت زوزه كشيد . أَهْمَعَ - إهْمَاعاً [ همع ] الدمعُ و نحوُهُ : اشك و مانند آن سرازير شد ، - الطلُّ : شبنم بر روى درختان افتاد . أَهْمَلَ - إهْمَالًا [ همل ] هُ : آن را رها كرد و از روى عمد يا سهو به كار نبرد ، - امْرَهُ : محكم كارى نكرد ، - الحرفَ : حرف را بىنقطه نوشت . اين تعبير ضد ( أَعْجَمَ ) است . الأَهَميَّة - [ همّ ] : بودن شخص يا چيزى در مقامى برتر و بالاتر ؛ « عَدِيمُ الأَهَمِّيَّة » : ناچيز ، بى اهميت ؛ « عَلَّقَ اهَمِّيَّةً عَلَى » : به آن چيز اهميت داد ؛ « اهَمِّيَّةُ الأَمْر » : مهم بودن امر ؛ « هَذا امرٌ على جَانِبٍ كبيرٍ مِنَ الأَهَمِّيَّة » : اين امرى است كه اهميت به سزائى دارد . أَهْنَفَ - إِهْنَافاً [ هنف ] : با سستى بسان ريشخند كننده خنديد ، - تِ الْمَرأةُ : به معناى ( هَاتَفَتْ ) صدا زدن است ، - الرَّجُلُ : آن مرد شتاب كرد ، - الصَّبيُّ : كودك آماده‌ى گريستن شد . أَهْوَى - إهْوَاءً [ هوي ] الشيءُ : آن چيز فرو افتاد ، - تِ العُقَابُ : عقاب بر روى شكار فرود آمد ، - الشيءَ : آن چيز را از بالا بر زمين انداخت ، - ت يَدِي لهُ : دستم بر ان چيز دراز شد . الأَهْوَى - [ هوي ] : اسم تفضيل است از ( هَوِيَ ) . أَهْوَجَ - إهْوَاجاً [ هوج ] هُ : او را نادان يافت . الأَهْوَج - [ هوج ] : مرد دراز و احمق و نادان و شتابزده ، دليرى كه خود را بىپروا به جنگ افكند . الأَهْوَس - م هَوْسَى [ هوس ] : آنكه سبك مغز و كم عقل باشد ، بسيار خورنده ، پرخور . الأَهْوَم - [ هوم ] : آنكه داراى سرى بزرگ است . الأَهْوَن - [ هون ] : اسم تفضيل است ، صفتى است به معناى سست ، سبك ؛ « اهْوَنُ الشَّرَّين » : كمترين آن دو زيان يا آن دو شر . الأُهْوِيَّة - [ هوي ] : هوا ، زمين فرو رفته . الأَهْيَب - [ هيب ] : اسم تفضيل است به معناى با هيبتتر . الأَهْيَف - ج هِيفٌ [ هيف ] : فرو رفته شكم و كمر باريك . أَهْيَقَ - إهْيَاقاً [ هيق ] الظَّلِيمُ : شتر مرغ گردن دراز شد . الأَهْيَق - [ هيق ] : مرد گردن دراز . الأَهْيَم - م هَيْمَاء ، ج هِيم [ هيم ] : آنكه به بيمارى تشنگى دچار است ؛ « رَجُلٌ اهْيَمُ » : مرد بسيار تشنه ؛ « ليلٌ اهْيَمُ » : شب تاريك كه در آن ستاره‌اى ديده نشود . أَو - حرف عطف است و از معانى آن : ( 1 ) شك است مانند « بِتْنا يَوْماً اوْ يَوْمَيْن » ، ( 2 ) ابْهام است مانند « نَحنُ او انتم عَلَى الْحَقِّ » ، ( 3 ) إباحة و آن هنگامى است كه جمع بين هر دو جايز باشد مانند : « جَالِسِ الْعُلَمَاءَ أَوِ الزهَّاد » ، ( 4 ) تخيير و آن هنگامى است كه جمع بين هر دو ممكن نباشد مانند « سِرْ رَاكِباً اوْ مَاشِياً » ، ( 5 ) تقسيم مانند « الكَلِمَةُ اسْمٌ او فِعْلٌ او حَرْف » ، و گاهى به معناى ( الى ) مىآيد مانند « لأَلْزِمَنَّكَ اوْ تَفِينِي حَقِيّ » يعنى ( إلى انْ تَفِيِني ) ، و نيز به معناى إلَّا در استثنا مىآيد مانند « لأَقْتلنَّ العَدوَّ أو يَخْضَعَ » اي